Tien prompts voor recruiters die tijd besparen, en waar je oppast

15 november 2026 · Mert Özdemir

Een goed geformuleerde prompt scheelt je een half uur zoekwerk of een treurige eerste versie van een afwijzingsmail. Een slordige prompt, met een cv of een beoordeling erin, zet persoonsgegevens in een systeem waar je ze niet meer onder controle hebt. In het overzicht van recruitmenttools hoort AI thuis als hulpmiddel voor tekst en structuur, niet als beslisser over kandidaten. Recruitment is en blijft mensenwerk. De assistent levert een concept, jij beoordeelt of het klopt.

Wat je nooit in een publieke AI-tool plakt

Publieke chatbots en veel ingebouwde assistenten verwerken wat je invoert op de servers van de leverancier. Onder de AVG is dat een verwerking van persoonsgegevens zodra er een naam, een cv, een e-mailadres of een beoordeling in staat. Daarvoor heb je een grondslag, een verwerkersovereenkomst en vaak een DPIA nodig. Die heb je bij een vrij account zelden.

Plak dus dit niet in een tool die niet contractueel voor jouw organisatie is ingericht:

  • cv’s, motivatiebrieven en portfolio’s
  • namen, telefoonnummers, e-mailadressen, adressen, geboortedata
  • beoordelingen, interviewaantekeningen, assessmentscores en referentenverslagen
  • interne notities over waarom iemand is afgewezen of aangenomen
  • bijzondere gegevens, zoals gezondheid of herkomst

Gebruik fictieve of volledig geanonimiseerde voorbeelden als je een toon wilt oefenen. Een vacaturetekst zonder persoonsgegevens, een Boolean-string, een lijst met competenties: dat mag. Een “hier is het cv, vat samen of deze persoon past”: dat mag niet.

De AI-verordening zet AI-systemen voor werving en selectie (gerichte vacatures, filteren van sollicitaties, beoordelen van kandidaten) in bijlage III, als hoog risico. Door de Digital Omnibus on AI gelden die hoog-risico-eisen voor bijlage III vanaf 2 december 2027. Dat is geen vrijbrief om tot die tijd een model over kandidaten te laten beslissen. Geautomatiseerde besluiten met rechtsgevolg zonder menselijke tussenkomst zijn onder artikel 22 van de AVG in beginsel al verboden. Emotieherkenning op de werkplek is sinds 2 februari 2025 verboden. Meer over toetsen van tools staat in AI-tools op bias testen en in de AVG voor recruiters.

Tien prompts, en wat je in het resultaat controleert

Plak onder elke prompt je eigen context: de functie, de must-haves, de locatie, het salarisbereik. Hoe scherper die input, hoe bruikbaarder het concept. Controleer altijd zelf.

1. Boolean-string voor sourcing

Schrijf een Boolean-zoekstring voor [functie] in [regio]. Must-haves: [vaardigheden]. Uitsluiten: [woorden die ruis geven, zoals stage of junior als je medior zoekt]. Geef twee varianten: een strakke en een ruimere, en leg per operator uit wat hij doet.

Controleer: kloppen de operators, sluit je niet per ongeluk goede mensen uit, en werkt de string in de bron die je gebruikt? Test hem. Een eerste versie is een startpunt, geen eindproduct. Zie ook Boolean zoeken.

2. X-ray-string

Zet de volgende Boolean-string om naar een X-ray-zoekopdracht voor [Google of Bing] op [domein, bijvoorbeeld linkedin.com/in of github.com]. Behoud de bedoeling, pas de syntax aan de zoekmachine aan.

Controleer: site: staat goed, aanhalingstekens zijn sluitend, en je zoekt niet per ongeluk over de hele index.

3. Intakevragen voor de hiring manager

Ik bereid een intake voor over de rol [functietitel]. De vage wens is: [plak de wens van de hiring manager, zonder namen]. Geef twaalf vragen die die wens omzetten in zichtbaar gedrag, must-haves, het team en de context, en het salarisbereik. Geen vragen naar het salarisverleden van kandidaten.

Controleer: ontbreken er vragen over het team, over wat “senior” hier betekent, en over wanneer de rol slaagt? Schrap wat naar persoonskenmerken of salarisverleden neigt.

4. Vacaturetekst herschrijven

Herschrijf onderstaande vacaturetekst in helder Nederlands, gericht op [doelgroep]. Behoud de must-haves, het salarisbereik, de locatie en de arbeidsvoorwaarden. Kort de eisen in tot wat je voor de rol toetst. Markeer zinnen die vaag, clichématig of mogelijk uitsluitend zijn, en stel een alternatief voor. Tekst: [plak de tekst, zonder namen van sollicitanten].

Controleer: klopt het bereik nog, is de toon de jouwe, en zijn er geen extra eisen of een diversiteitszin bij verzonnen? Jij publiceert, niet het model.

5. Functietiteltoets

Hier zijn vijf mogelijke vacaturetitels voor deze rol: [titels]. Welke titels zal een kandidaat typisch intypen in een zoekmachine of op een vacaturesite? Welke klinken intern slim maar zijn lastig te vinden? Geef per titel een kort oordeel en één beter alternatief.

Controleer: ken je de taal van jouw doelgroep, of volgt het model Amerikaanse titels die in Nederland niemand zoekt?

6. Interviewvragen per competentie

Voor de competentie [naam] in de rol [functie] heb ik dit gedragsvoorbeeld van een sterk antwoord: [anker, zonder kandidaatgegevens]. Geef twee gedragsvragen (“vertel over een keer dat…”) en één situationele vraag, plus drie doorvragen langs situatie, actie en resultaat. Geen vragen die naar privéleven, gezondheid of gezinsplanning leiden.

Controleer: zijn de vragen voor iedereen hetzelfde te stellen, en sluiten ze aan op jouw ankers? Pas ze in de kit aan voor je ze gebruikt.

7. Afwijzingsmail, toon en structuur

Schrijf een korte, respectvolle afwijzingsmail na [fase: screening / eerste gesprek / eindronde] voor de rol [functie]. Geen beloftes over een talentpool tenzij we daar om toestemming vragen. Geen reden die medisch, persoonlijk of oncontroleerbaar is. Geef twee varianten: één zakelijk, één iets persoonlijker. Gebruik geen echte namen.

Controleer: beloof je niet per ongeluk feedback die je niet gaat geven, en staat er een duidelijk contactpunt in? Vul naam en details zelf in, buiten de tool.

8. Checklist voor een werkproef

Ontwerp een werkproef van maximaal [tijd] voor [rol]. De proef moet [vaardigheid] zichtbaar maken. Geef de opdracht, de beoordelingspunten en wat de kandidaat van tevoren moet weten. De opdracht mag geen echte klantdata of interne documenten bevatten.

Controleer: is de opdracht doenlijk in de genoemde tijd, en meet je wat de functie vraagt of alleen hoe goed iemand schrijft onder tijdsdruk?

9. Samenvatting van een intake, zonder persoonsgegevens

Vat dit gespreksverslag van een intake met een hiring manager samen in: must-haves, nice-to-haves, context van het team, salarisbereik, en open punten. Verwijder namen en herleidbare details als die erin staan. Tekst: [plak alleen de afspraken, ontdaan van namen].

Controleer: is de samenvatting volledig, of is een belangrijk voorbehoud weggevallen? Jij blijft eigenaar van de afspraak.

10. Risicocheck op een procesbeschrijving

Lees deze beschrijving van ons wervingsproces (zonder kandidaatgegevens): [proces]. Wijs aan waar een menselijke beslissing ontbreekt, waar persoonsgegevens onnodig breed worden gedeeld, en waar we een kandidaat niet informeren. Stel per punt een concrete aanpassing voor.

Controleer: het model kent jouw leveranciers en je DPIA niet. Gebruik de uitkomst als agenda voor een gesprek met privacy en de ondernemingsraad, niet als juridisch oordeel.

Hoe je dit in het team afspreekt

Maak één interne pagina met deze tien prompts, de lijst met gegevens die je nooit plakt, en de regel dat geen ranking, geen afwijzing en geen shortlist de tool verlaat zonder jouw oordeel. In de gids over recruitmenttools hoort die afspraak naast de keuze voor een leverancier. Een prompt die tijd scheelt is nuttig. Een prompt die een besluit overneemt, gebruik je niet.