AI-notulisten in sollicitatiegesprekken: handig, maar mag het?
Wie een sollicitatiegesprek voert en tegelijk aantekeningen maakt, doet twee dingen half. Je luistert minder goed omdat je schrijft, en je schrijft minder goed omdat je luistert. Achteraf vul je de gaten aan uit je geheugen, en dat geheugen onthoudt vooral de indruk, niet de antwoorden.
AI-notulisten beloven daar een oplossing voor. Ze nemen het gesprek op, schrijven het uit en maken een samenvatting die in je ATS terechtkomt. In dit artikel kijk ik naar wat ze opleveren, wat de AVG van je vraagt en hoe de AI Act erop van toepassing is. Het hoort bij de gids over AI in recruitment, waar je het bredere overzicht van AI-tools in werving vindt.
Wat een AI-notulist doet
De bekendste tools in deze categorie zijn Metaview, een Britse AI-notulist voor interviews die gesprekken samenvat en in het ATS vastlegt, en BrightHire, een Amerikaans platform dat interviews opneemt, samenvat en interviewers helpt consistenter te beoordelen. BrightHire is sinds december 2025 onderdeel van Zoom, maar blijft als eigen merk bestaan.
De basis is bij beide hetzelfde: de tool sluit aan op je videoplatform of agenda, neemt het gesprek op, zet spraak om in tekst en maakt daar een samenvatting van. Afhankelijk van de tool kun je die samenvatting laten ordenen langs je interviewvragen of je scorecard, en schrijft de tool de notities weg in je ATS.
Sommige tools gaan verder: ze tellen hoeveel de interviewer aan het woord was, signaleren vragen die niet zijn gesteld of geven suggesties voor vervolgvragen. Daar wordt het juridisch interessanter, zoals je verderop leest.
Wat het oplevert
Betere notities. Een uitgeschreven gesprek bevat wat de kandidaat zei, niet wat de interviewer zich ervan herinnert. Dat is een betere basis voor een beoordeling, en een betere verdediging als een kandidaat vraagt waarom hij is afgewezen.
Meer aandacht in het gesprek. Wie niet hoeft te typen, kan doorvragen, oogcontact houden en letten op wat er niet wordt gezegd.
Kalibratie. Als je interviewpanel dezelfde antwoorden kan teruglezen, gaat het besluitoverleg over wat de kandidaat zei in plaats van over wie het hardst herinnert. Dat sluit aan bij het idee achter het Mediating Assessments Protocol: scoor per dimensie, op basis van bewijs. Met een transcript kun je ook nagaan of iedere interviewer dezelfde vragen stelt, wat de kern is van een gestructureerd interview.
Training. Nieuwe interviewers kunnen gesprekken van ervaren collega’s teruglezen, en jij kunt zien waar een interviewer stuurt of te weinig doorvraagt.
Wat het niet oplevert
Een transcript maakt een slecht gesprek niet beter. Stelt de interviewer vage vragen of praat hij de helft van de tijd zelf, dan heb je daar nu een nauwkeurig verslag van, meer niet. De samenvatting is bovendien een interpretatie van de tool: die kan nuances missen, een antwoord verkeerd toeschrijven of een zijpad belangrijker maken dan het was. Lees de samenvatting daarom na, vergelijk hem bij twijfel met het transcript en corrigeer hem voordat hij in het dossier komt. En onthoud dat de beoordeling bij jou en je panel blijft liggen, niet bij de software.
Wat de AVG van je vraagt
Een opname van een sollicitatiegesprek is een verwerking van persoonsgegevens, en een vrij intensieve. Daar horen een paar stappen bij. De algemene regels voor sollicitatiegegevens lees je in AVG in recruitment.
Informeer de kandidaat vooraf. Vertel in de uitnodiging dat je het gesprek opneemt en uitschrijft, met welke tool, waarvoor, wie het transcript ziet en hoe lang je het bewaart. Herhaal het aan het begin van het gesprek. Een kandidaat die er pas in het gesprek achter komt, voelt zich overvallen, en terecht.
Kies een grondslag. Voor opnemen ligt gerechtvaardigd belang het meest voor de hand: je wilt een zorgvuldige en controleerbare beoordeling. Die grondslag vraagt een afweging tegen het belang van de kandidaat. Toestemming is lastig als grondslag, omdat een kandidaat zich moeilijk vrij voelt om nee te zeggen tegen een werkgever bij wie hij wil werken. Bied in elk geval de mogelijkheid om zonder opname te praten, zonder dat dit de beoordeling beïnvloedt. Leg je afweging vast.
Beperk de bewaartermijn. Voor een afgewezen kandidaat geldt de gebruikelijke termijn van vier weken na het einde van de procedure, die de Autoriteit Persoonsgegevens noemt. Een opname mag niet langer blijven bestaan dan het cv. Controleer of de tool opnames, transcripten en samenvattingen automatisch verwijdert, ook als ze naar je ATS zijn gekopieerd.
Regel de leverancier. Sluit een verwerkersovereenkomst, vraag waar de gegevens worden opgeslagen en of de leverancier ze gebruikt om zijn eigen modellen te trainen. Gaan de gegevens naar de Verenigde Staten, controleer dan op welke basis die doorgifte plaatsvindt.
Doe een DPIA. Bij nieuwe technologie die systematisch gesprekken met kandidaten vastlegt, is een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (artikel 35 AVG) al snel nodig. Betrek je privacyfunctionaris voordat je de tool aanzet.
Wat de AI Act zegt
De AI Act raakt AI-notulisten op twee manieren.
Emotieherkenning is verboden. Sinds 2 februari 2025 is het verboden om AI-systemen te gebruiken die emoties van mensen op de werkplek afleiden (artikel 5 AI Act). Een sollicitatiegesprek valt daaronder. Een tool die analyseert of een kandidaat zenuwachtig, enthousiast of onzeker klinkt, mag je dus niet gebruiken. Check bij je leverancier of zulke functies uit staan, en laat dat schriftelijk bevestigen.
Hoogrisico zodra de tool beoordeelt. AI-systemen die worden gebruikt om kandidaten te beoordelen of te selecteren, vallen onder de hoogrisicocategorie van de AI Act. Een tool die alleen uitschrijft en samenvat, beoordeelt niet. Een tool die de kandidaat scoort, rangschikt of een advies geeft over wie door moet, waarschijnlijk wel. Dan gelden er straks eisen voor menselijk toezicht, logging, transparantie naar kandidaten en werknemers en de kwaliteit van het systeem.
Wanneer die eisen gelden, staat op dit moment nog niet vast. De regels voor hoogrisicosystemen zouden oorspronkelijk vanaf 2 augustus 2026 gelden. In het Digital Omnibus-pakket stelde de Europese Commissie in november 2025 voor om dat uit te stellen. Op 7 mei 2026 bereikten Parlement en Raad een voorlopig akkoord, waarin de regels voor systemen zoals die in werving pas vanaf 2 december 2027 gelden. Het Europees Parlement stemde op 16 juni 2026 in; de formele goedkeuring door de Raad volgt nog. Tot die tijd is 2 augustus 2026 juridisch nog de datum. Bereid je voor op de eisen, ongeacht welke datum het wordt.
Zo zet je een AI-notulist verantwoord in
- Kies een tool die uitschrijft en samenvat, en zet functies uit die kandidaten scoren of emoties analyseren.
- Sluit een verwerkersovereenkomst en vraag waar de data staat en of de leverancier ermee traint.
- Voer een DPIA uit en leg je afweging voor gerechtvaardigd belang vast.
- Vermeld de opname in de uitnodiging en aan het begin van het gesprek, en bied een gesprek zonder opname aan.
- Stel een automatische verwijdertermijn in van vier weken na het einde van de procedure, ook voor kopieën in je ATS.
- Laat de interviewer de samenvatting controleren voordat die in het dossier gaat.
- Gebruik de transcripten in je besluitoverleg om per vraag te vergelijken, niet om een eindoordeel aan de tool over te laten.
Meer over de keuze en inzet van AI-tools in werving lees je in de gids over AI in recruitment.