De NVP Sollicitatiecode: waarom je hem gewoon zou volgen

23 december 2025 · Mert Özdemir

Er bestaat in Nederland geen wet die regelt hoe een sollicitatieprocedure moet verlopen. Je mag een kandidaat zes weken laten wachten, hem afwijzen zonder reden en zijn referenties nabellen zonder het te vragen. Wettelijk gezien. Dat er geen wet is, betekent alleen niet dat er geen norm is. Die norm heet de NVP Sollicitatiecode, en de meeste kandidaten, juristen en klachtencommissies gebruiken hem als maatstaf.

In juli 2025 verscheen een vernieuwde versie, met onder meer regels over AI en salaris. Hieronder lees je wat erin staat, welke status de code heeft, waar hij raakt aan de wet en hoe je hem in je proces verwerkt. Een overzicht van alle regels die wel wettelijk gelden, staat in de gids wet- en regelgeving voor recruiters.

Wat de code is

De NVP Sollicitatiecode is een gedragsrichtlijn van NVP, het Netwerk voor HR-Professionals. Hij is opgesteld in overleg met de Stichting van de Arbeid, het overlegorgaan van werkgevers- en werknemersorganisaties. Het doel volgens de code zelf: een norm bieden voor een transparante en eerlijke werving en selectie. Organisaties mogen hem aanpassen aan hun eigen situatie.

Het is zelfregulering. Niemand kan je dwingen hem te volgen. Wel kan een kandidaat die vindt dat je in strijd met de code handelde, een klacht indienen bij jouw organisatie, en daarna bij de klachteninstantie van de code. De uitspraak van die instantie is een advies, geen juridische uitspraak. Voor procedures via bemiddelingsbureaus verwijst de code naar de Recruitercode.

Wat erin staat

De versie van juli 2025 begint met uitgangspunten: gelijke kansen bij gelijke geschiktheid, alleen relevante informatie vragen, transparante informatie geven en vertrouwelijk omgaan met gegevens. Ook de sollicitant heeft plichten: hij verzwijgt geen informatie die belangrijk is voor de functie.

De belangrijkste concrete afspraken:

In de vacature. Je maakt een wervingsprofiel met onder meer functie-eisen, hoofdtaken en arbeidsvoorwaarden, inclusief startsalaris of salarisschaal. Je vermeldt hoe iemand solliciteert, wanneer hij een reactie kan verwachten, wat de sluitingsdatum is en of er een assessment, psychologisch onderzoek, medische keuring of antecedentenonderzoek volgt.

Tijdens de selectie. Je informeert sollicitanten uiterlijk twee weken na het solliciteren over het vervolg. Gebruik je AI in de selectie, dan moet dat voor de sollicitant duidelijk zijn, en moet het instrument voldoen aan de AI Act. De organisatie blijft verantwoordelijk voor de eindbeslissing. Je vraagt niet naar het huidige of vorige salaris.

Bij nader onderzoek. Zoek je informatie op via sociale media, dan bespreek je die met de sollicitant, met bronvermelding, en mag hij erop reageren. Een referentie vraag je alleen op met voorafgaande toestemming. Een meeloopdag mag geen verkapte arbeid worden. Een psychologisch onderzoek of assessment kondig je vooraf aan in de vacature, en de sollicitant geeft toestemming voordat het rapport wordt gedeeld. Een medische keuring vindt alleen plaats aan het eind van de procedure, en alleen bij bijzondere medische functie-eisen.

Bij afwijzing. Je laat de sollicitant zo snel mogelijk en uiterlijk binnen twee weken na het besluit weten dat hij is afgewezen, en waarom. Hoe uitgebreid die motivatie is, hangt af van hoe ver iemand in de procedure kwam.

Privacy. Gegevens van afgewezen sollicitanten vernietig je binnen vier weken, tenzij anders is afgesproken. Toestemming om langer te bewaren vraag je na een jaar opnieuw.

Klachten. Je behandelt een klacht binnen een maand schriftelijk en gemotiveerd, en je evalueert jaarlijks het aantal en de aard van de klachten met de ondernemingsraad.

Waar de code de wet raakt

Veel regels in de code zijn geen extra verplichtingen, maar een praktische vertaling van wetten die wel gelden.

De privacyregels sluiten aan op de AVG. De bewaartermijn van vier weken en maximaal een jaar met toestemming is hetzelfde als wat de Autoriteit Persoonsgegevens gebruikelijk noemt. Het verbod op vragen naar gezondheid volgt uit de UAVG en de Wet op de medische keuringen.

De uitgangspunten over gelijke kansen en functiegerichte eisen sluiten aan op de Algemene wet gelijke behandeling, de Wgbl en de Wgbh/cz. De code waarschuwt zelf dat eisen op basis van persoonlijke kenmerken in strijd kunnen zijn met die wetten.

De salarisregels lopen vooruit op de EU-richtlijn loontransparantie, die uiterlijk 7 juni 2026 in Nederlandse wetgeving moet zijn omgezet. Die richtlijn verplicht werkgevers om sollicitanten vooraf te informeren over het beginsalaris of de salarisschaal, en verbiedt de vraag naar het huidige salaris. Wie de code nu volgt, hoeft daar straks weinig aan te veranderen.

Waarom je hem zou volgen

Omdat het weinig kost en veel oplevert. De meeste regels zijn goed vakmanschap: kandidaten laten weten waar ze aan toe zijn, beslissingen uitleggen, geen gegevens verzamelen die je niet nodig hebt. Een proces dat de code volgt, geeft kandidaten minder reden tot klagen en verbetert je candidate experience.

Omdat het je beschermt. Vecht een kandidaat een afwijzing aan, dan sta je sterker als je kunt laten zien dat je een erkende standaard volgde. Een proces dat de code negeert, ziet er in een klachtprocedure slecht uit, ook als er geen wet is overtreden.

En omdat het richting geeft voor wat komt. De regels over AI en salaris laten zien waar de wetgeving heen gaat. Het voorstel voor de Wet toezicht gelijke kansen werd in 2024 door de Eerste Kamer verworpen, maar het onderwerp is niet van tafel.

Zo verwerk je de code in je proces

  1. Lees de code met je team en noteer waar je proces afwijkt. Begin bij de termijnen van twee weken en de afwijzingsmotivatie.
  2. Pas je vacaturetemplate aan: salarisindicatie, procedure, reactietermijn, sluitingsdatum en eventuele assessments.
  3. Haal de vraag naar huidig salaris uit je intake en je sollicitatieformulier.
  4. Leg vast hoe en wanneer je referenties opvraagt, altijd met toestemming. Zie referenties nabellen die wel iets opleveren.
  5. Vermeld in je vacatures en op je carrièresite dat je de NVP Sollicitatiecode volgt, met een link.
  6. Richt een klachtenprocedure in met een termijn van een maand, en bespreek de klachten jaarlijks met de OR.
  7. Stel in je ATS automatische verwijdering in na vier weken, en een herinnering om toestemming na een jaar te verlengen.

Het wetprofiel van de code staat in onze kennisbank onder /wetgeving/nvp-sollicitatiecode/, en de afwijzingsmails die erbij passen in de template afwijzingsmail. Een kandidaat leest de code zelden. Hij merkt alleen of je hem netjes behandelt of niet, en daar gaat de code over.

Dit artikel is geen juridisch advies. Peildatum: december 2025.