Template: interviewkit met beoordelingsschalen
Een interviewkit is een set vragen, beoordelingsschalen en instructies die alle interviewers voor één vacature gebruiken. Met dit gratis template in Word maak je zo’n kit in ongeveer een uur: vragen per competentie, schalen met gedragsankers (BARS) en een scoreblad dat je na elk gesprek invult. Het hoort bij onze gratis recruitmenttemplates en is gebouwd op wat onderzoek zegt over gestructureerd interviewen.
Download de interviewkit (docx)
Waarom een kit en niet een lijstje vragen
De meeste interviewers hebben wel een paar vaste vragen. Wat ontbreekt, is een afspraak over wat een goed antwoord is. Interviewer A vindt een antwoord sterk omdat het zelfverzekerd klonk, interviewer B vindt hetzelfde antwoord zwak omdat er geen resultaat in zat. Dan vergelijk je na afloop meningen, geen waarnemingen.
Onderzoek naar het gestructureerde interview laat zien dat juist die afspraken de voorspellende waarde verhogen: vaste vragen afgeleid van de functie, beoordelingsschalen die vooraf vastliggen en getrainde interviewers (Levashina e.a., 2014; Campion e.a., 1997). Een interviewkit legt die afspraken vast op papier.
Wat erin zit
Het template bestaat uit vier onderdelen.
1. Kop met de rol. Functietitel, hiring manager, de drie tot vijf competenties die je toetst en de uitkomsten die iemand na een jaar moet hebben bereikt. Heb je al een scorecard, dan neem je die uitkomsten daaruit over.
2. Vragen per competentie. Per competentie twee of drie gedragsvragen (“vertel over een keer dat…”) en eventueel één situationele vraag (“wat zou je doen als…”). Onder elke vraag staan doorvraagsuggesties langs de STAR-methode: situatie, taak, actie, resultaat.
3. Beoordelingsschalen met ankers. Per competentie een schaal van 1 tot 5, waarbij de scores 1, 3 en 5 een concreet gedragsvoorbeeld hebben. Dat heet BARS, behaviorally anchored rating scales. De ankers maken het verschil tussen “goed” en “heel goed” zichtbaar.
4. Scoreblad. Per competentie een score, een korte onderbouwing met wat de kandidaat letterlijk zei of deed, en onderaan een vak voor je totaalindruk. Dat vak vul je als laatste in.
Een voorbeeld van een geankerde schaal
Zo ziet één competentie eruit in het template, voor een projectleider:
Competentie: prioriteren onder druk. Vraag: “Vertel over een periode waarin je meer werk had dan je kon doen. Hoe besloot je wat eerst ging?”
| Score | Gedragsanker |
|---|---|
| 1 | Beschrijft vooral de drukte. Kan niet uitleggen hoe hij keuzes maakte, of deed alles tegelijk tot het misging. |
| 3 | Maakte een prioriteitenlijst en werkte die af. Overlegde met zijn leidinggevende toen het niet paste. Resultaat grotendeels gehaald. |
| 5 | Maakte expliciete afwegingen op basis van impact en deadlines, liet bewust taken vallen of delegeerde ze, en informeerde betrokkenen vooraf. Kan uitleggen wat hij achteraf anders zou doen. |
Scores 2 en 4 gebruik je als een antwoord tussen twee ankers in valt.
Hoe je het invult
Begin bij de competenties. Kies er niet meer dan vijf; met acht competenties in een gesprek van een uur heb je per competentie zeven minuten en kom je niet verder dan een eerste antwoord. Leid ze af van wat de functie vraagt, bij voorkeur uit een functieanalyse of de scorecard.
Schrijf daarna de ankers. Dat is het lastigste deel, en het deel dat het meeste oplevert. De beste bron zijn de mensen die het werk nu doen en hun leidinggevende. Vraag ze naar een voorbeeld van iemand die dit uitzonderlijk goed deed en iemand die het slecht deed. Wat deed die persoon concreet? Die voorbeelden worden je ankers voor 5 en 1. Deze aanpak heet de critical incident technique.
Verdeel tot slot de competenties over de interviewers. Laat niet iedereen alles vragen. Als drie interviewers elk dezelfde vijf competenties toetsen, hoort de kandidaat drie keer dezelfde vraag. Geef elke interviewer twee of drie competenties en laat ze daar dieper op ingaan.
Kalibreren: zorg dat je dezelfde maat gebruikt
Een schaal werkt pas als alle interviewers hem op dezelfde manier lezen. Dat afstemmen heet kalibratie.
Doe voor de eerste gesprekken een korte oefening van een halfuur. Laat alle interviewers hetzelfde antwoord scoren, bijvoorbeeld een opgeschreven antwoord van een fictieve kandidaat. Vergelijk de scores. Liggen ze meer dan één punt uit elkaar, bespreek dan waarom en scherp het anker aan.
Na de eerste vijf kandidaten leg je de scores van de interviewers naast elkaar. Geeft één interviewer stelselmatig hogere scores, of verschillen twee interviewers op dezelfde competentie steeds sterk? Dan heb je ruis in je proces. Bespreek het als afstemming; niemand hoeft zich te verdedigen.
En houd de volgorde vast: eerst scoort iedereen zelf, dan pas overleg. Zie onafhankelijk scoren vóór de discussie.
Drie fouten die we vaak zien
Ankers die alleen bijvoeglijke naamwoorden bevatten. “Matig”, “goed” en “uitstekend” zijn geen ankers. Een anker beschrijft gedrag dat je kunt horen in een antwoord.
Vragen die naar meningen vragen. “Hoe belangrijk vind je samenwerken?” levert een sociaal wenselijk antwoord op. Vraag naar een keer dat samenwerken lastig was en wat de kandidaat toen deed.
Een kit die na de eerste vacature in een map verdwijnt. Bewaar per functie de ingevulde kit met de scores, en kijk na een jaar of de kandidaten met hoge scores ook de beste medewerkers werden. Zo verbeter je je ankers met elke ronde.
Checklist bij het template
- Kies drie tot vijf competenties, afgeleid van de functie.
- Schrijf per competentie twee of drie gedragsvragen met doorvraagsuggesties.
- Formuleer ankers voor score 1, 3 en 5, op basis van echte voorbeelden.
- Verdeel de competenties over de interviewers.
- Kalibreer met één oefenantwoord voor de eerste gesprekken.
- Laat iedereen scoren voor het overleg, en vul de totaalindruk als laatste in.
- Vergelijk na vijf kandidaten de scores per interviewer.
Download de interviewkit (docx). Je mag het template vrij gebruiken en aanpassen. Meer templates, zoals het intakeformulier en de afwijzingsmail, vind je bij de recruitmenttemplates.