Het intakegesprek met de hiring manager: 12 vragen die je proces redden

21 februari 2026 · Giels Brouwer

Veel vacatures die mislukken, lopen al in het eerste halfuur vast: in de intake waarin niemand de goede vragen stelde. De hiring manager stuurt een functieomschrijving van drie jaar geleden, zegt “zoiets als de vorige, maar dan beter”, en zes weken later zit je met vijf afgewezen kandidaten en een manager die vindt dat je de verkeerde mensen stuurt.

Het intakegesprek is het gesprek aan het begin van een vacature over doel, uitkomsten, eisen, markt, proces en planning. Wat je daar afspreekt, stuurt je sourcing, je gesprekken en je eindoordeel. Dit artikel geeft twaalf vragen, gegroepeerd in vijf blokken, en de afspraken die je aan het eind maakt. Het hoort bij de selectiegids, waarin de intake de eerste stap is van een proces dat voorspelt wie goed gaat presteren.

Doel en uitkomsten

Vraag 1: waarom is deze vacature er nu? Vertrekt er iemand, groeit het team, of verandert er iets in het werk? Het antwoord bepaalt wat je zoekt. Een vervanging voor iemand die na acht jaar vertrekt is een andere vacature dan een nieuwe rol in een team dat een nieuwe markt opgaat. Elke groeifase vraagt een ander profiel. Werf voor de fase waar het team naartoe gaat, niet voor de fase die voorbij is.

Vraag 2: wat moet deze persoon over twaalf maanden hebben bereikt? Dit is de kern van de intake. Laat de hiring manager drie tot vijf uitkomsten formuleren in cijfers of zichtbare resultaten: “het klantportaal draait en het aantal supportvragen is gehalveerd”, niet “verantwoordelijk voor het klantportaal”. Die uitkomsten vormen je scorecard, de maatstaf voor je zoektocht, je interviewvragen en je eindoordeel.

Vraag 3: waaraan zie je na drie maanden dat je de juiste persoon hebt aangenomen? Deze vraag maakt de uitkomsten concreet op korte termijn en dwingt de hiring manager om na te denken over inwerken. Het antwoord is ook bruikbaar in je gesprekken met kandidaten: die willen weten wat er van ze verwacht wordt.

Must-haves

Vraag 4: welke twee of drie dingen moet iemand op de eerste dag kunnen? De meeste functieomschrijvingen bevatten tien eisen. In de praktijk zijn er twee of drie die niet te missen zijn. De rest is aan te leren, of een voorkeur. Vraag door: “Als iemand dit niet kan maar verder alles heeft, neem je hem dan aan?” Zegt de manager ja, dan is het een nice-to-have.

Vraag 5: wie is het voorbeeld? Vraag om een rolmodel: wie, in of buiten het team, doet dit werk precies zoals je het wilt, en waarom die persoon? Een naam maakt een vage wens tastbaar, en je kunt zoeken naar mensen die op dat voorbeeld lijken binnen je budget. Waarom deze vraag zo goed werkt en hoe je hem stelt, lees je in van vage wens naar zoekprofiel: vraag je hiring manager om een rolmodel.

Vraag 6: waar selecteer je bewust níet op? Deze vraag haalt de eisen boven die er stilletjes in sluipen: een bepaald diploma, een bepaald type bedrijf, een leeftijd die “past bij het team”. Spreek hardop af dat je selecteert op wat iemand kan, niet op hoe hij eruitziet op papier. Eisen die niet uit het werk komen, kunnen bovendien in strijd zijn met de gelijkebehandelingswetten. Meer daarover in inclusief werven.

Markt

Vraag 7: waar werken deze mensen nu? Laat de hiring manager vijf tot tien bedrijven noemen waar dit profiel zit, en twee waar hij liever niet zoekt. Dat is de start van je zoekprofiel. Breng ook in hoe krap de markt is. Het dashboard spanningsindicator van UWV zet per beroepsgroep en regio de openstaande vacatures af tegen het aantal kortdurend werkzoekenden. Een hiring manager die verwacht dat je binnen twee weken drie kandidaten levert voor een beroep met grote krapte, moet dat getal zien.

Vraag 8: waarom zou iemand overstappen? Wat bied je dat de huidige werkgever van je ideale kandidaat niet biedt? Salaris, het werk zelf, de ontwikkelingsmogelijkheden, de reistijd, de manier van werken? Bespreek de salarisschaal concreet. De EU-richtlijn loontransparantie moet uiterlijk 7 juni 2026 in Nederlandse wetgeving zijn omgezet en verplicht je om sollicitanten vooraf over het beginsalaris of de schaal te informeren. Vragen naar het huidige salaris van kandidaten mag dan niet meer. Spreek dus nu al af wat je biedt, en haal die vraag uit je proces.

Proces

Vraag 9: wie beslist, en wie beoordeelt wat? Leg vast wie de eindbeslissing neemt, wie er in het interviewpanel zit en welk onderdeel van de scorecard elk panellid beoordeelt. Twee interviewers die allebei “de fit” beoordelen, meten twee keer hetzelfde en niemand het vakmanschap.

Vraag 10: welke stappen en instrumenten? Hoeveel gesprekken, welke assessments, een werkproef of niet? Houd het proces zo kort als de rol toelaat. Elke extra ronde kost een paar dagen doorlooptijd, en elke dag doorlooptijd kost je kandidaten die ondertussen ergens anders ja zeggen.

Planning

Vraag 11: wanneer moet iemand beginnen, en wat gebeurt er als het later wordt? Een harde startdatum vraagt een andere aanpak dan “zo snel mogelijk”. Reken terug, met de opzegtermijn van een kandidaat die nu ergens anders werkt. Vraag ook wat het kost als de rol drie maanden langer openstaat. Dat helpt om budget voor een bureau of extra sourcing te onderbouwen, of om de eisen te heroverwegen.

Vraag 12: wanneer kun je gesprekken voeren? Blokkeer nu al de momenten in de agenda van de hiring manager en het panel. Wie pas gaat plannen als de kandidaat er is, verliest dagen aan het zoeken naar een gaatje in drie agenda’s.

Als de hiring manager geen uur heeft

Dat hoor je vaak: “stuur me maar een lijstje”. Doe dat niet. Een ingevuld formulier geeft je antwoorden, maar geen doorvragen, en juist bij vraag 4 en 6 komt het verhaal pas na de tweede of derde vraag. Bied een halfuur aan, stuur de twaalf vragen vooraf mee en vul de rest samen in. Een manager die zich heeft voorbereid, is in dertig minuten klaar.

De afspraken aan het eind

Sluit de intake af met drie afspraken, en zet ze op papier.

Feedbacktermijnen. Hoe snel reageert de hiring manager op een voorgedragen cv? Hoe snel na een gesprek geeft het panel een score? Twee werkdagen voor cv’s en één werkdag na een gesprek is een werkbaar uitgangspunt. Kies wat bij de organisatie past, leg het vast en meet het. De time in stage laat zien waar het blijft hangen.

Beslisrechten. Wie mag een kandidaat afwijzen, wie mag een aanbod doen, binnen welke salarisbandbreedte mag de recruiter onderhandelen zonder terug te gaan? Hoe duidelijker dit is, hoe minder dagen je verliest aan “even overleggen”.

Een evaluatiemoment. Spreek na de eerste twee weken of de eerste vijf voorgedragen kandidaten een korte evaluatie af. Klopt het profiel nog? Zitten we in de goede vijver? Dat voorkomt dat je zes weken in de verkeerde richting zoekt.

Het intakeformulier

Leg de antwoorden vast in een vast formulier, zodat je elke intake op dezelfde manier voert en de hiring manager kan teruglezen wat je samen afsprak. Een kant-en-klaar format vind je bij de template intakeformulier voor de hiring manager. De kern ziet er zo uit:

  • Aanleiding van de vacature en de fase van het team
  • Drie tot vijf uitkomsten na twaalf maanden, en het signaal na drie maanden
  • Twee of drie must-haves; de rest als nice-to-have
  • Rolmodel en waarom
  • Waarop je bewust niet selecteert
  • Doelbedrijven en bedrijven om te vermijden; krapte volgens UWV
  • Salarisschaal en de belangrijkste reden om over te stappen
  • Panel, beslisser en wie welk onderdeel beoordeelt
  • Processtappen en instrumenten
  • Startdatum en kosten van vertraging
  • Geblokkeerde momenten voor gesprekken
  • Feedbacktermijnen, beslisrechten en evaluatiemoment

Stuur het ingevulde formulier dezelfde dag naar de hiring manager met de vraag of het klopt. Een manager die “ja, klopt” terugmailt, heeft zich gecommitteerd aan een profiel. Meer templates staan op de pagina met recruitmenttemplates, en de volgende stap van het proces lees je in de selectiegids.